ESMAU’L-HÜSNA
Allah’ın isimleri, İslam literatüründe “Esmâu’l-Hüsnâ” terimiyle kullanılır. İsmin çoğulu olan “esma” kelimesi ile, “en güzel” anlamındaki “hüsnâ” kelimesinin oluşturduğu bir sıfat tamlaması olan “Esmâu’l-Hüsnâ”, yüce Allah’ın bütün isimleri için kullanılan bir terimdir.
“Allah kendisinden başka ilah olmayandır. En güzel isimler O’na mahsustur” (Tâhâ, 20/8.), “En güzel isimler O’nundur. Gökte ve yerde olanlar O’nun şanını yüceltmektedirler. O, galiptir, hikmet sahibidir” (Haşr, 59/24) mealindeki ayetlerde de ifade edildiği gibi en güzel isimler Allah’a mahsustur. Çünkü bütün kemal ve yetkinliklerin sahibi odur. O’nun isimleri en yüce ve mutlak üstünlük ifade eden kutsal kavramlardır.
Allah-u Teala’nın, Kur’an’da ve sahih hadislerde geçen pek çok ismi vardır. Kul bu isimleri öğrenerek Allah’ı tanır. Onu sever ve gerçek kul olur. Kur’an’da “En güzel isimler Allah’ındır. O halde O’na en güzel isimlerle dua edin” (A’râf, 7/180) buyrularak, esmâu’l-hüsnâ ile dua ve niyazda bulunulması emredilmiştir. “Esmau’l-hüsna”nın birden fazla olması, işaret ettiği zatın birden çok olmasını gerektirmez. Bütün isimler o tek zata delalet eder: “De ki; İster Allah deyin ister Rahman deyin, hangisini deseniz olur.” (İsrâ, 17/110)
Hz. Peygamber bir hadislerinde, yüce Allah’ın 99 isminin bulunduğunu, bu isimlere inanan ve inancı doğrultusunda davranan kimsenin cennete gireceğini haber vermiştir. (Buhâri, Da’vaat, 68) Ancak ilahi isimler doksan dokuz isimden ibaret değildir. Allah’ın ayet ve hadislerde geçen başka isimleri de vardır. Hadiste doksan dokuz sayısının zikredilmesi, sınırlama anlamında değil, bu isimlerin Allah’ın en meşhur isimleri olması sebebiyledir. Tirmîzî ve İbn-i Mâce’nin rivayet ettikleri hadiste bu isimler tek tek sayılmıştır.
Allah’ın isimleri konusundaki temel dayanak vayih olduğu için, bu isimler insanlar tarafından değiştirilemez. Ayet ve hadisler Allah’ı nasıl isimlendirmiş ise öyle isimlendirmek gerekir.